Edebi Akımlar
Edebi Akımlar Dünya Edebiyatında Edebî Akımlar Klasizm * Edebiyatta eski Yunan ve Roma sanatını temel alan tarihselci yaklaşım ve estetik tutumdur. Yeniden doğuş diye adlandırılan Rönesans döneminde...
Realizm (Gerçekçilik)
Realizm (Gerçekçilik) * Bir estetik kavram olarak 19. yüzyıl ortalarında Fransa’da ortaya çıkmıştır. Nasıl ki romantizm klasizme bir başkaldırı niteliğinde ise gerçekçilik yani realizm,...
Doğalcılık (Natüralizm)
Doğalcılık (Natüralizm) * 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında etkili olmuştur. Doğa bilimlerinin, özellikle de Darwinci doğa anlayışının ilke ve yöntemlerinin edebiyata uyarlanmasıyla gelişmiştir....
Sembolizm (Simgecilik)
Sembolizm (Simgecilik) * 19. yüzyılın sonlarında Fransa’da ortaya çıkmış ve 20. yüzyıl edebiyatını önemli ölçüde etkilemiştir. Bireyin duygusal yaşantısını dolaysız bir anlatım yerine simgelerle...
Gelecekçilik (Fütürizm)
Gelecekçilik (Fütürizm) * 20. yüzyılın başlarında İtalya’da ortaya çıkmıştır. Edebiyatta devrim ve dinamizmi vurgulayan akım olarak değerlendirilir. İtalyan şair, romancı, oyun yazarı ve yayın...
Gerçeküstücülük (Sürrealizm)
Gerçeküstücülük (Sürrealizm) Avrupa’da bir ve 2’nci dünya savaşları arasında gelişti. Bu akım temelini, akılcılığı yadsıyan ve karşı-sanat için çalışan ilk dadacıların eserlerinden alır....
Harfçilik (Letrizm)
Harfçilik (Letrizm) * Öncülüğünü Romen asıllı şair Isidore Isou'nun yaptığı, 2’nci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan bir akımdır. Şiirde en küçük birim olarak sözcükleri değil...
Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm)
Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm) * Yirminci yüzyılın ilk yarısının sonlarına doğru Fransa’da ortaya çıktı. Öncelikle bir felsefi akımdır. En önemli temsilcileri Martin Heidegger, Karl Jaspers, Jean-Paul Sartre,...
Kişiselcilik
Kişiselcilik * Kişiselcilik, soyut düşüncülükle özdekçiliğin karşısına tinsel gerçekliği, sözü geçen iki bakış açısının da parçalara böldüğü birliği yeniden yaratacak sürekli çabayı koyar. Kişiselcilik, Descartes'in "Düşünüyorum...
Türk Edebiyatındaki Edebî Akımlar
Türk Edebiyatındaki Edebî Akımlar Türk yazınındaki bellibaşlı akımları, bu akımların yazın ürünlerine yansıyışlarını incelemeden önce bir bakış açısı ve...
Türk yazın akımının gelişimindeki özgün eğilimler
Türk yazın akımının gelişimindeki özgün eğilimler Ama burada, yine akım sözcüğüyle nitelenen ve daha çok bir ulusun sanatçılarının...
Divan edebiyatındaki durum
Divan edebiyatındaki durum Bu eğilimlerden özellikle ikisi üzerinde durmak gerekmektedir: Sebk-i Hindi ve yerlileşme eğilimi. ...
Halk yazın akımı - Yunus Emre
Halk yazın akımı - Yunus Emre Divan yazını, halk yazını biçiminde iki kümede incelediğimiz eski Türk yazınında tasavvufla (gizemcilikle)...
Alevi-Bektaşı yazını
Alevi-Bektaşı yazını Alevi-Bektaşi halk yazını ise daha değişik bir nitelik taşır. Aleviliğe ve Bektaşiliğe özgü terim ve deyimlerin...
Tanzimat: Doğunun yerine batı
Tanzimat: Doğunun yerine batı Bilindiğince, XIX. yüzyılda Batılılaşma akımına koşut olarak gelişen Türk yazını, roman, öykü tiyatro gibi yeni...
Gerçekçilik
Gerçekçilik Buradan yola çıkarak varacağımız sonuçlar şunlardır: Türk yazınında bir anlatım yöntemi olarak gerçekçilik XIX. yüzyılın sonlarında görülür. Daha...
Edebiyat-ı Cedide: Gerçekçilik-doğalcılık ayrımı
Edebiyat-ı Cedide: Gerçekçilik-doğalcılık ayrımı İki akım arasındaki ayrımı ancak Edebiyat-ı Cedideciler yapar. "Hakiyye" terimini yalnız gerçekçilik karşılığı kullanır,...
Fecr-i Ati: Arkadaş topluluğu
Fecr-i Ati: Arkadaş topluluğu Burada zaman sırasını bozarak Meşrutiyet yıllarında ortaya çıkan bir topluluktan, Fecr-i Aticilerden söz etmek gerekiyor....
Genç Kalemler ve Türkçülük
Genç Kalemler ve Türkçülük XIX. yüzyılın sonlarında, yazını da etkileyen, daha doğrusu besleyen üç düşünce akımıyla karşılaşılmaktadır. Batıcılık,...
Milli Edebiyat Akımı
Milli Edebiyat Akımı Milli Edebiyat akımının gelişmesinde bir nokta ilginçtir. Başlangıçta Genç Kalemler’in görüşlerine karşı çıkan kimi Fecr-i...
Hecenin Beş Şairi
Hecenin Beş Şairi Bu dönemde, egemen ideolojilerin dışında kalarak izlenimci, simgeci bir anlayışla "saf şiir"i geliştirmeye çalışan Ahmet Haşim,...
Memleketçi edebiyat
Memleketçi edebiyat Anadolucu yazın da diyebileceğimiz bu "memleketçi edebiyat" Cumhuriyet’in ilk yıllarında da sürmüştür. Ayrıca dönemin büyük ozanları Yahya...
Nâzım Hikmet: Toplumcu-gerçekçi çizgi
Nâzım Hikmet: Toplumcu-gerçekçi çizgi Cumhuriyet sonrası Türk şiirinde asıl yenilik Nazım Hikmet’le gelir. Sağlıklı, biçim ve özde devrim yapan bir...
1940 kuşağı ozanları
1940 kuşağı ozanları "Şüphesiz, bu hizmetin aslan payı N. Hikmet’indir. Çünkü, yalnızca şiirleriyle değil, hikayeleri, oyunları ve eleştirileriyle...
Eskiye tepki: Garip şiir akımı
Eskiye tepki: Garip şiir akımı Yalnız eski şiire değil, Nazım Hikmet şiirine de tepki olan Garip akımı üç...
Yaratımsız dönem ve İkinci Yeni
Yaratımsız dönem ve İkinci Yeni 1950’lerde toplumsal yapıda kimi değişimlerin belirginleştiği görülür. II. Dünya Savaşı, tek parti yönetiminin baskısı,...
